Cinas

Yazılışları ve okunuşları aynı, anlamlan farklı olan (sesteş) sözcüklerin bir arada kullanılması sanatına cinas denir.

Aşkın yolunda hicre tahammül günah imiş

Uşşakm işi anın içün her gün ah imiş

Bu beyitin birinci dizesinde bir “günah”tan söz edilirken, ikinci dizesinde aynı sesler kullanılarak bu sefer her “gün ah” etmekten söz edilmiştir.

Eyleme vaktini zayi, deme kış yaz oku yaz


Bu dizede, mevsim anlamındaki “yaz” ile eylem olan “yazmak” sözcükleri ile cinas sanatı yapılmıştır.

Gam zedeler

Gam vurur, gam zedeler

Sinem hakkak delemez

Delerse gamze deler

1. gam zedeler: gam (keder) zedeler (çürütür)
2. gamze deler: gamze (gülüş) deler

İlginizi Çekebilir.  Bağlaçlar Konumu Anlatımı

Seci

Düz yazıda kafiye yapma sanatına seci denir.

“Bizim paşa gezerken sabah erken, yerde bulur bir maşa, maşayı vurur taşa, derken bir ateş çıkar, dağı taşı hep yakar…”

Altı çizili sözcükler bir şiirden değil, bir düz yazıdan alınmıştır.

paşa – maşa – taşa gezerken – erken – derken bulur – çıkar – yakar
sözcükleri arasında kafiye vardır. Buna seci denir.

Akrostiş

Her dizenin ilk harfi yukarıdan aşağıya okunduğunda bir isim çıkacak şekilde düzenlenmiş şiire denir.

Var olan bir sen bir ben, bir de bu bahar

Elden ne gelir ki? Güzelsin gençliğin var

Dünyada aşkımız ölüm gibi mukaddes

İnan ki, bir daha geri gelmez bu günler

İlginizi Çekebilir.  Kalıp Yazıları (Mektup,Dilekçe,Rapor,Tutanak) Konu Anlatımı

Alemde bu andır bize dost esen rüzgar

Bu dizelerin baş harflerini yukarıdan aşağıya okuduğumuzda VEDİA ismi ile karşılaşmaktayız. Bu şekilde yapılan sanata akrostiş sanatı
denir.

Aliterasyon

Şiirde art arda gelen mısralarda ünsüz seslerin tekrarlanması sanatına aliterasyon denir.

Bir lamba hüzniyle
Kısıldı altın ufuklarda akşamın güneşi

Bu dizelerde “l” ünsüzü çokça kullanılarak aliterasyon yapılmıştır.

Öldük ölümden bir şeyler umarak
Bir büyük boşlukta bozuldu büyü

İkinci dizedeki “b” ünsüzünün tekrarı ile aliterasyon yapılmıştır.

Tekrir

Sözün etkisini güçlendirmek için anlamın üzerinde yoğunlaştığı, sözcük ya da sözcük öbeklerinin tekrar edilmesidir.

Kaç gece bu sazı çaldım oturdum

Kaç gece telinden sildim ben onu

Kaç gece mâziden aldım getirdim

İlginizi Çekebilir.  Büyük Harflerin Kullanıldıkları Yerler Konu Anlatımı

Kaç gece gönlümde buldum ben onu

Not: Tekrir de Aliterasyon da tekrara dayalı sanatlar olduğu için karıştırılabilir.
Tekrir; sözcük tekrarı, Aliterasyon; ses tekrarıdır.

Nida

Şiirde coşku ve heyecanı yansıtmak için ünlemler kullanmaktır.

Ey, bu topraklar için toprağa düşmüş asker

Gökten ecdad inerek öpse o pak alnını değer

Bu Yazı Ne Kadar Faydalı Oldu?
Bu Yazı Faydalı İse Puanlayabilirsiniz!
[Toplam: Ortalama: ]

Yorumlar

Yorumlar