Tarih

Yeni Çağ’da Avrupa’da Ekonomi Alanındaki Gelişmeler

Coğrafi Keşifler

Orta Çağ’ın sonuna kadar Avrupalılar dünyanın pek az yerini tanıyorlardı. Avrupalıların XV. yüzyıl sonlarında başlattıkları ve XVI. yüzyılda hızlandırarak devam ettirdikleri tüm dünyanın tanınmasını sağlayan yeni buluş ve keşiflere Coğrafi Keşif denilmiştir.

Coğrafi Keşiflerin Nedenleri

Doğunun zenginliklerine ulaşma ideali
Coğrafi Keşiflerin en önemli nedeni Avrupalıların Çin ve Hindistan gibi zengin doğu ülkelerine doğrudan ulaşabilecekleri yeni yollar aramalarıdır.

Seyyahların etkileri
Marko Polo gibi seyyahların Çin ve Hindistan gibi doğu ülkelerinin zenginliklerini abartarak anlatan seyahatnameler yazmaları Avrupalıların doğuya duydukları ilgiyi ve oralara gitme isteğini artırmıştır

Coğrafya bilimi ve denizcilik alanındaki gelişmeler

  • Dünyanın yuvarlak olduğunu düşünen ve hurafelere inanmayan cesur gemicilerin yetişmesi
  • Harita bilgisinde önemli ilerlemeler sağlanması, daha doğru ve detaylı haritalar yapılması
  • Gemicilerin yol bulmasını sağlayan pusulanın bulunması
  • Karavela denilen büyük, dayanıklı ve hızlı gemilerin yapılması
  • Hurafelere inanmayan cesur gemicilerin yetişmesi.

Kilise ve papanın teşviki
Papa ve din adamları, Osmanlı Devleti’nin ilerlemeleri karşısında Avrupa’nın ortasına sıkışıp kalan Hristiyanlığın yeni yayılma alanları bulmasını istemiş, bu amaçla denizcileri desteklemiştir.

Osmanlı Devleti’nin doğu ticaret yollarını ele geçirmesi
Karadeniz ve Akdeniz’i Türk gölü haline getiren Osmanlıların Kuzey Afrika’yı da ele geçirmesi Avrupa ülkelerini yeni egemenlik alanları ve ticaret sahaları bulmaya zorlamıştır. Bu nedenle Avrupalılar yeni yollar ve zenginlik kaynakları aramaya başlamışlardır.

Siyasi gelişmeler
Feodalitenin yıkılmasından sonra Avrupa’da güçlenen krallar arasında ticari alandaki rekabet ve mücadeleler artmıştır. Kralların Çin ve Hindistan gibi zengin doğu ülkelerine ulaşan yeni yollar bularak uluslararası ticaret yolları üzerinde denetim kurmak istemeleri keşiflerin yapılmasına katkı sağlamıştır.

Bunu da Okuyabilirsin...  Atatürk’ün Hayatı, Üstün Kişiliği ve Eserleri

Keşifler

İlk keşif gezileri, XIV. yüzyıl başlarında Fransız ve Cenevizli gemiciler tarafından başlatılmış, Azor adalarına ulaşılmıştır. Ancak, Yüzyıl Savaşları keşiflerin devamını engellemiştir. XV. yüzyılda Portekiz ve İspanyol gemiciler keşiflerin yeniden başlamasını sağlamışlardır.

Portekizli gemicilerden Bartelmi Diyaz Afrika’nın güneyini dolaşarak Ümit Burnu’na ulaşmıştır (1486). Bu yolu takip eden Vasko dö Gama Hint Okyanusu’nu geçerek Hindistan’ın batı kıyılarına ulaşmıştır (1497). Bu yola Ümit Burnu Yolu denilmiştir.

1492’de İspanya’dan yola çıkan Kristof Kolomb, iki buçuk ay sonra Amerika kıtasının doğusundaki Bahama takımadalarına ulaşmıştır. Buraları Hindistan’ın batısındaki adalar zanneden Kristof Kolomb yeni bir kıta keşfettiğinin farkına varamamıştır. Kolomb’dan sonra seferlere devam eden İtalyan asıllı gemici Ameriko Vespuci buranın yeni bir kıta olduğunu dünyaya ilan etmiştir. Bu nedenle kıtaya Amerika adı verilmiştir.

1519’da Şarlken’in desteğiyle İspanya’dan yola çıkan Macellan hep batıya giderek Amerika’nın güneyinden Macellan Boğazı’nı geçmiş, Büyük Okyanus’u geçerek Filipinler’e ulaşmıştır. Ancak burada yerlilerle yaptığı savaşta ölmüş, yardımcısı Del Kano seyahati devam ettirerek İspanya’ya ulaşmıştır (1522).

Macellan’ın başlattığı bu seferin sonucunda;

  • Dünyanın yuvarlak olduğu kesin olarak ispatlanmıştır.
  • Avrupalıların aradıkları batıdan doğuya giden yol bulunmuştur.
  • Bu yol Panama Kanalı açılıncaya kadar önemini korumuştur.

Coğrafi Keşiflerin Sonuçları

Evrensel bir özelliğe sahip olan Coğrafi Keşifler, dünya tarihinde sosyal, siyasal, ekonomik ve dinsel değişikliklere neden olmuştur. Keşifler sonunda;

  • Amerika, Avustralya, Antarktika, Grönland gibi yeni kıtalar ve adalar bulunmuştur.
  • Avrupalılar keşfedilen yerleri sömürgeleştirerek zenginlik kaynaklarını yağmalamışlardır. Ayrıca, Avrupa ürünleri yeni pazarlar bulmuş ve daha sonra gerçekleşecek Sanayi İnkılabı’na ortam hazırlanmıştır.
  • Avrupalılar, Çin ve Hindistan’a doğrudan ulaşabilecekleri yeni yollar bulmuşlardır. Amerika kıtasını keşfederek burayla ekonomik siyasi ve sosyal ilişkilerini geliştirmişlerdir.
Bunu da Okuyabilirsin...  Milliyetçilik nedir? Milliyetçiliğe dair inkılaplar

Bu gelişmeler sonunda;

  • İpek ve Baharat Yolu önemini kaybetmiştir. Avrupalıların Türklere ve Müslümanlara olan bağımlılıkları azalmıştır.
  • Atlas Okyanusu kıyısındaki limanlar önem kazanmıştır. Buna karşılık Akdeniz limanları ve ticaretinin önemi azalmıştır.
  • Başta Osmanlı Devleti olmak üzere Türk ve Müslüman devletlerin uluslararası ticaret yolları üzerindeki etkinlikleri azalmıştır. Uluslararası ticaretten elde ettikleri kazanç da azalmıştır.
  • İpek yolu üzerindeki Türkistan hanlıkları ekonomik yönden zayıflamıştır. Bu durum Rusların Türkistan hanlıkları üzerinde egemenlik kurmasını kolaylaştırmıştır.
  • Keşfedilen yerlerin altın ve gümüş gibi değerli madenleri ile zenginlikleri
    Avrupa’ya taşınmıştır. Avrupa’da zenginliğin ölçüsü olan toprağın yerini altın ve gümüş gibi değerli madenler almıştır.
  • Uluslararası ticaret faaliyetleri gelişmiş, ticaret sayesinde zenginleşen burjuvalar soyluların topraklarını satın almaya başlamışlardır. Bu durum Avrupa’da sınıflar arası mücadeleyi artırmıştır.
  • Avrupa’dan keşfedilen yerlere göçler olmuştur.

Bu göçler sonunda,

  • Avrupa’da işsizlik ve nüfus azalmıştır. Keşfedilen yerlerde Avrupa kültürü ve Hristiyanlık inancı yayılmıştır.
  • Uzak sömürgelerden malların deniz yoluyla getirilmesi, Avrupa’daki liman şehirlerinin önemini artırmıştır. Bunun sonucunda şehirleşme faaliyetleri ve şehirlerin nüfusları artmıştır. Şehirleşme yeni sosyal grupların doğmasına, hayat seviyesinin yükselmesine ve yaşam tarzının değişmesine neden olmuştur.
  • Avrupa devletleri arasında sömürge rekabetinden dolayı savaşlar çıkmıştır. Sömürgeci Avrupa devletleri diğer devletlere siyasal ve ekonomik alanlarda üstünlük sağlamışlardır.
  • Keşfedilen ülkelerin halkları ya soykırıma kurban gitmiş, ya da köleleştirilmiştir.
  • Zenginleşen Avrupalı krallar savaş sanayisine daha fazla yatırım yapmaya başlamışlardır.
  • Hristiyanların dini inançları zayıflamış ve dini hayatta önemli değişiklikler olmuştur.
  • Yeni kıtalar, ırklar, uygarlıklar, hayvanlar ve bitkiler tanınmış, insanlarda merak ve araştırma isteği artmıştır.
  • Avrupa’nın bilim ve düşünce hayatında önemli değişiklikler meydana gelmiştir. Zenginleşen Avrupalılar kültür ve sanat faaliyetlerini desteklemişlerdir. Bu durum Rönesans ile Reform hareketlerinin başlamasını ve gelişmesini sağlamıştır.
Bunu da Okuyabilirsin...  Cerahor ne demektir? Anlamı nedir?

Yeni Çağ’da Avrupa’da Ekonomi Alanındaki Gelişmeler 1 – cografi kesifler

İpek ve Baharat Yolları

Orta Çağ’da; ipek, çeşitli baharatlar, kahve, inci, altın, gümüş gibi maddeler Avrupalıların lüks tüketim mallarını oluşturmaktaydı. Bu mallar iki yolla Avrupa’ya ulaşmaktaydı. Birinci yol Çin’den başlayıp, Hazar Denizi’ne oradan da Karadeniz ve Akdeniz limanlarına ulaşan İpek Yolu (karayolu) idi. İkincisi ise Çin ve Hindistan’dan başlayıp Kızıldeniz ve Basra Körfezine oradan da kara yolu ile Mısır ve Suriye limanlarına gelen Baharat Yolu (denizyolu) idi.

Türk ve Müslüman tüccarlar tarafından Karadeniz ve Akdeniz limanlarına getirilen mallar Venedik ve Cenevizli tüccarlar tarafından deniz yoluyla Avrupa’ya ulaştırılmaktaydı. 15. yüzyılda İpek ve Baharat yollarının kontrolü tamamen Türklerin ve Müslümanların eline geçti.
Avrupalılar;

  • Türklere bağımlı olmaktan kurtulmak,
  • Fazla el değiştirdiğinden çok pahalıya gelen malları daha ucuza yerinden almak,
  • Çin ve Hindistan gibi doğu ülkelerinin zenginliklerine doğrudan ulaşmak istiyorlardı. Bu amaçla doğuya giden yeni yollar aramaya başlamaları Coğrafi Keşiflerin başlamasını sağladı.
Gönderiliyor
Kullanıcı Oyları
( oy)

Yorumlar

Yorumlar


Yorum Bırak