Tropikal Siklon Nedir?

Kısaca, ekvatoral kuşakta sıcak okyanus yüzeylerinde oluşan, güçlü ve çok şiddetli esen, yıkıcı etkileri olan rüzgârlara tropikal siklon denir.

Tropikal Siklonlar Nasıl Oluşur?


Tropikal siklonlar, su sıcaklığının en az 27 derece ve derinliğinin en az 60m. olduğu ve ekvatordan 5° kuzey ve güneyde başlamak üzere sıcak okyanuslar üzerinde meydana gelir. Koriyolis eşitliği gereğince, koriyolis ekvator civarında cok küçük, ekvatorda ise sıfır olduğu için, 5° kuzey ve güney enlemleri arasında görülmez.

Tropikal Siklon (Kasırga) Nedir? İklim Değişikliğinin Etkisi. 1 – image 67
Dünya Üzerinde Meydana Gelen Tropikal Siklonların Dağılış Haritası

Tropikal Siklonların Oluşum Aşamaları

Tropikal Siklon (Kasırga) Nedir? İklim Değişikliğinin Etkisi. 2 – image 68

1.Evre Tropikal Karışıklık

Düşük basınç gradyanı ve siklonik aktivite olmayan dağınık gökgürültülü kümelenmelerdir. Alizelerdeki dalgalanmalardan kaynaklanan bu rahatsızlıklar okyanus üzerindeki konveksiyonu arttırarak cümülonimbus tipi bulutların oluşmasını ve bunlara bağlı olarak gökgürültülü yağışların görülmesini sağlar.

İlginizi Çekebilir.  Güneş Işığı Spektrumu

Tropikal Siklon (Kasırga) Nedir? İklim Değişikliğinin Etkisi. 3 – image 69

2.Evre Tropikal Depresyon

Tropikal rahatsızlık 24 saatten fazla süregelirse okyanus yüzeyinde bir kapalı izobarla çizilen bir alçak basınç alanı oluşturur. Bu alçak basınç alanına çevreden gelen hava, koriyolisin etkisiyle siklonik dönüş gerçekleştirerek rüzgârın hızını en fazla 60 km/s. ulaştırır.

Tropikal Siklon (Kasırga) Nedir? İklim Değişikliğinin Etkisi. 4 – image 70

3.Evre Tropikal Fırtına

Tropikal depresyon, enerjisini okyanus yüzeyinden aldıkça kapalı izobar sayısı artarak siklon daha fazla derinleşir. Çevreden merkeze doğru hareket eden rüzgarların hızı 60 km./s. Geçer. Siklonik aktivite hızlanarak bulutların giderek sarmal bir görünüm kazanmasına neden olur.

Tropikal Siklon (Kasırga) Nedir? İklim Değişikliğinin Etkisi. 5 – image 71

4.Evre Tropikal Kasırga

Bu evrede sözü edilen siklonik dönüş, basıncın daha fazla düşmesiyle kuvvetlenir. Rüzgâr hızı 120 km./s geçer. Kümülonimbus bulutları tam daire şeklini alır. Üst troposferde yığılan soğuk hava yer çekiminin etkisiyle merkezinden çökerek göz oluşturur ve soğuyan havanın bir kısmının bu gözden okyanus yüzeyine doğru taşınmasına yol açar.

İlginizi Çekebilir.  Yerkürenin İç Yapısı (Detaylı)

Tropikal Siklon (Kasırga) Nedir? İklim Değişikliğinin Etkisi. 6 – image 72

Kasırgalar etkiledikleri alanlarda hızlarına göre farklı kategorilere ayrılırlar. Bunun için Saffir Simpson Ölçeği geliştirilmiştir. Bu ölçekte bir siklonun başlangıç ve olgunluk döneminde sahip olduğu hızları gösteren bir sınıflandırma gösterilmektedir.

Tropikal Siklon (Kasırga) Nedir? İklim Değişikliğinin Etkisi. 7 – image 73

İklim Değişikliği ve Tropikal Siklonlar

Bilim adamları, sera gazı kaynaklı ısınma durumunun kasırgaların sayısında artışa neden olup olmayacağından tam olarak emin olmasa da, atmosferik ısınmadan kaynaklı ısınma sonucu daha sıcak okyanusların ve daha yüksek deniz seviyelerinin, kasırgalar üzerinde etkilerini arttırmasını beklemektedir.

Tropikal Siklon (Kasırga) Nedir? İklim Değişikliğinin Etkisi. 8 – image 74
Atlantik Okyanusu Üzerinde Görülen Kasırgaların Yıllara göre Dağılımını Gösteren Diyagram

 

Diyagram incelendiğinde insan eliyle güçlendirilmiş küresel ısınmanın bir etkisi olarak Atlantik kasırgalarının 1995’ten bu yana F3,F4 ve F5 kategorilerinde görülme sıklığının sürekli arttığı görülmektedir.

Tropikal Siklon (Kasırga) Nedir? İklim Değişikliğinin Etkisi. 9 – image 75
Deniz Yüzey Sıcaklıklarının Yıllara Göre Değişimini Gösteren Tablo.

 

Deniz yüzeyi sıcaklıklarını gösteren tabloya bakıldığında, sıcaklık artışının 1970’ten bu yana sürekli arttığı görülmektedir. Daha fazla yüzey sıcaklığı kasırga sayılarında artış göstermese de yıkıcı etkilerini arttırdığı düşünülmektedir. Bununla ilgili yapılan analizler sonucu en yoğun kasırgaların daha fazla ortaya çıkmasıyla birlikte rüzgâr hızlarında yüzde 2-11’lik bir artış beklenmektedir. Daha sıcak okyanusların daha fazla nem taşıması ile beraber ayrıca yağışlarda da artış gözlenmektedir. Bu fırtınalar sırasında yağış oranlarının yaklaşık yüzde 20 oranında artacağı tahmin ediliyor.
Örneğin 2017 yılında A.B.D-Teksas’ta meydana gelen ve 4. Kategori olan Harvey Kasırgası’nın bazı nokta ölçümlerine göre yaklaşık 50 inç. (1.270mm.) yağış bıraktığı ölçülmüştür. (http://www.bbc.com/news/science-environment-42347510)

İlginizi Çekebilir.  Keltler Kimlerdir Nerede Yaşamışlardır? Keltler Hakkında Her Şey

Termohalin Döngüsü ve Tropikal Siklonlar

Artış gösteren okyanus yüzey sıcaklıkları termohalin döngüsünü etkilemektedir. Özellikle sıcak yüzey ve soğuk dip sularını birbirinden ayıran termoklin tabakası, atmosferik ısınma sonucu daha derinlere doğru inmektedir.

Tropikal Siklon (Kasırga) Nedir? İklim Değişikliğinin Etkisi. 10 – image 76

Bunun da güçlerini sıcak yüzey sularından alan kasırgaların etki süresini arttırdığı düşünülmektedir. Çünkü kasırgalar sıcak yüzey tabakasından beslendikçe daha derinlerden gelen soğuk dip suları bu kasırgalar için doğal bir frenleme mekanizması oluşturur.

 

Bu Yazı Ne Kadar Faydalı Oldu?
Bu Yazı Faydalı İse Puanlayabilirsiniz!
[Toplam: 2 Ortalama: 5]

Yorumlar

Yorumlar