Mineral Sertliği Nedir?

Sertlik, mineralin dışardan gelen çizme etkisine karşı gösterdiği dayanaklılıktır. Yani çizilmeye karşı gösterilen direnç mineralin sertliğini gösterir. Bu durum moleküller arasındaki kohezyondan kaynaklanmaktadır. Mineralin dışarıdan gelen darbelere karşı gösterdiği dayanma ise sağlamlık olarak adlandırılır.

Mineral sertliği, Avusturyalı mineralog Friedrich Mohs’un çalışmalarıyla 1812’de ortaya atılmıştır. Mohs minerallerin çizme ve çizilme özelliğine göre 1 ile 10 arasında değişen bir sertlik cetveli meydana getirmiştir.

Cetvelde sertliği bilinen mineral ile sertliği belirlenecek olan mineral birbirine sürtülür. Sertliği bilinmeyen mineralin cetveldeki hangi minerali çizdiği ve hangi mineralle çizildiği tespit edilir. Elde edilen sonuca göre mineralin sertlik derecesi belirlenir. Ancak mineralleri çizerken çizilen mineralin yüzeyinde bir oluğun oluşması gereklidir. Aksi durumda yumuşak olan mineralin sürtünme sırasında bıraktığı toz araştırmacıyı yanıltabilir. Sert mineraller çizer, yumuşak mineraller ise çizilir.

İlginizi Çekebilir.  Feldispat Grubu Mineralleri

Mohs Sertlik Cetveli Nedir?

SertlikMineralFormülÇizme Denemesi
1TalkMg3Si4O10(OH)2
Tırnakla çizilir
2JipsCaSO4·2H2O
Tırnakla çizilir
3Kalsit(CaCO3)
Çakı ile çizilir
4FlüoritCaF2Çakı ile çizilir
5ApatitCa5(PO4)3(OH-,Cl-,F-)
Çakı ile çizilir
6FeldispatKAlSi3O8Çelik ile çizilir ve camı çizer
7KuvarsSiO2Camı ve çeliği çizer
8TopazAl2SiO4(OH-,F-)2
Camı keser
9KorendonAl2O3Camı keser
10ElmasCHer şeyi çizer ve keser

Minerallerin sertliğiyle ilgili Brinell, Vickers ve Rockwell’in de kendilerine göre sertlik ölçme testleri vardır. Ancak Mohs’un oluşturduğu sertlik cetveli basit ve çok kullanışlı olması nedeniyle daha çok tercih edilmekte ve bilinmektedir.

Kayaçların özellikleri de barındırdığı minerallerin özelliklerini taşımaktadır. Kayacı oluşturan minerallerin sertlikleri fazla ve kristalleşme dereceleri yüksek ise kayaç sert olur. Üzerinde ise yer şekillerinin oluşumu, gelişimi ve değişimi zaman alabilir.

İlginizi Çekebilir.  Halojen Mineralleri

Minerallerin Sertlik Derecesini Gösteren Tablo

SertlikMineral
1Talk, grafit, pirolusit, kil mineralleri
2Jips, galenit, zinober, orpiment, kükürt
3Kalsit, anhidrit, barit, gümüş, altın
4Flüorit, aragonit, siderit, sfalerit, malakit
5Apatit, limonit, kromit
6Feldispat, arsenopirit, pirit, hematit, piroksen
7Kuvars, olivin, kasiterit
8Topaz, beril
9Korendon
10Elmas
Bu Yazı Ne Kadar Faydalı Oldu?
Bu Yazı Faydalı İse Puanlayabilirsiniz!
[Toplam: Ortalama: ]

Yorumlar

Yorumlar