Coğrafya

Deprem ile İlgili Kavramlar

Deprem kelimesi, Türkçe bir kelime olan, “kıpırdamaktan” gelir. Yer kabuğunda biriken enerjinin bir anda boşalması sonucu oluşan elastik dalgaların, zemin yüzeyinde meydana getirdiği titreşim hareketlerine “DEPREM” adı verilir.Depremlere neden olan olay ve yapıların kökeninde, yerkabuğundaki hareketler ve dolayısıyla Levhalar yılda birkaç milimetre ile birkaç santimetre arasında yer değiştirebilirler. Levhalar hareket ettiğinde oluşan sıkışma ve gerilmeler sonucunda yerkabuğunun bazı bölümlerinde yüzyıllar boyunca birikmiş olan büyük bir enerji ortaya çıkar.

Bu hareketli kesimlere kırık (fay) denir.

Odak Noktası (Hiposantr, İç Merkez): Depremin ilk başlangıç yerine depremin odak noktası (hiposantr, iç merkez) adı verilir. Bu nokta enerjinin en fazla biriktiği ve fayın ilk kırıldığı yerdir. Bu noktadan yayılmaya başlayan deprem dalgaları hızla her doğrultuda ilerlemeye başlar. Deprem dalgaları tıpkı su ve ses dalgaları gibi her doğrultuda titreşerek yüzeye kadar erişirler. Yeryüzüne çıkınca sarsıntı halinde duyulur ve yeryüzü üzerindeki yapılarda çeşitli hasarlar oluşturur. Depremin odak noktası yeryüzüne çok yakın olabileceği gibi, çok derinlerde de olabilir.

Deprem ile İlgili Kavramlar 1 – image 16

Dış Merkez (Merkez Üssü, Episantr): Odak noktasının yeryüzü üzerine dik izdüşümü depremin merkez üssü olarak adlandırılır. Doğal olarak depremin merkez üssü, deprem sarsıntısının en fazla hissedildiği noktaya karşılık gelir. Yıkıcı etkisi en fazla burada oluşur.

Deprem ile İlgili Kavramlar 2 – image 17

Odak Derinliği: Odak Noktası (Hiposantr) ile Dış Merkez (Episantr) arasındaki mesafedir. Diğer bir ifadeyle, deprem enerjisinin açığa çıktığı noktanın yeryüzüne olan en kısa uzaklığı, depremin  odak derinliği olarak adlandırılır. Depremler, odak derinliklerine göre sınıflandırılırlar. Bu sınıflandırma, tektonik depremler için geçerlidir.

Bunu da Okuyabilirsin...  Suriye'nin Coğrafyası, Fiziki ve Ekonomik Yapısı

*** Yerin 0-60 km. derinliğinde olan depremlere SIĞ DEPREM;  Yerin 70-300 km. derinliklerinde olan depremlere ORTA DERİNLİKTE OLAN DEPREM ve Yerin 300 km.den fazla derinliğinde olan depremlere DERİN DEPREMLER denir.

*** Türkiye’de olan depremler genellikle sığ depremlerdir ve derinlikleri 0-60 km. arasındadır.

***Sığ depremler, dar bir alanda hissedilirken bu alan içinde çok büyük hasar yapabilirler. Orta ve derin depremler daha çok bir levhanın bir diğer levhanın altına girdiği bölgelerde olur. Derin depremler çok geniş alanlarda hissedilir, buna karşılık yaptıkları hasar azdır.

Fay düzlemi üzerinde ilk kırılmanın meydana geldiği zamana “Depremin oluş zamanı” denir.Depremin oluş zamanı ve yerini saptamak için dünya üzerindeki çok sayıdaki sismik kayıt istasyonlarından yararlanılır.

Gönderiliyor
Kullanıcı Oyları
( oy)

Yorumlar

Yorumlar


Yorum Bırak