Coğrafya

Antartika Kıtası’nın Coğrafi Özellikleri

Kıtanın Coğrafi Konumu

Antarktika adı, Arktika’nın (Kuzey Kutbu) karşıtı anlamındadır. Kıta, ilk kez 1911 yılında ulaşılan Güney Kutbu’nu tümüyle içerir.

1840 yılında Charles Wilkes tarafından keşfedilen kıta; Afrika’dan 3600 km, Tazmanya ve Yeni Zelanda’dan 2500 km ve G Amerika’dan 1000 km uzaklıkta yer almaktadır.

Üzerinde devlet bulunmayan, KB’daki G Georgia Adası ve KD’daki Kerguelen Adası dışında sürekli yerleşim olmayan, bilimsel çalışmalar için geçici yerleşmelerin bulunduğu bir kıtadır.

Yüzölçümü bakımından 6. sırada (14.300.000 km²) bulunan,

Kıtanın ortalama yükselti 2250 m olup, dünyanın en yüksek kıtası durumundadır.

Fiziki Coğrafya Özellikleri

Tamamen buzullar ile kaplı olması nedeniyle toprağa dayalı ekonomik faaliyet gerçekleşmektedir.

Çevresi 3 okyanusunun birleşimi ile oluşan soğuk ve plankton bakımından zengin Güney Okyanusu ile çevrilidir.

Bunu da Okuyabilirsin...  İlkel Jeolojik Zaman (Antekambriyen)

Kıtanın KB’sında Weddell, B’sında Bellinghausen, GB’sında Amundsen ve G’inde Ross denizleri bulunmaktadır.

Kıtanın neredeyse ortasında yaklaşık 3050 km uzuluğundaki Transantarktika Dağ Sıraları yer almaktadır. En yüksek noktasını 5140 m ile Vinson Dağı oluşturmaktadır. Ayrıca volkanik Ross Adası’nda volkanik Erebus Dağı (3794 m) yer almaktadır.

Antartika Kıtası'nın Coğrafi Özellikleri 1 – antartika fiziki harita

Kıta topraklarının K’inde kısmına Queen Maud Toprakları (Norveç), KB kısmına Graham Toprakları (İngiltere), GB kısmına Marie Bryd Toprakları, G kısmına Victoria Toprakları ve B kısmına Wilkes Toprakları (Avustralya) adı verilir.

Victoria Toprakları üzerinde Transantarktika Dağları eteklerinde Fryxell, Hoare, Vida ve Tschad Gölleri ile McMurdo Vadisi ve Onyx Nehri (en uzunu) yer almaktadır. Ayrıca Vostok İstasyonu’nun altında en büyük buzul altı gölü olan Victoria Gölü bulunmaktadır.

Bunu da Okuyabilirsin...  Kocaeli İli Özellikleri Nelerdir? Kocaeli İli Hakkında Her Şey

Graham Toprakları’nın G’inde Ellsworth Gölü bulunmaktadır.

Dünyadaki buzulların yaklaşık % 90’ını barındıran kıtanın merkezinde buzul kalınlığı yaklaşık 4.5 km’yi bulmaktadır. Ortalama buzul kalınlığı 2 km’dir. Buzul kalınlığı Queen Maud Toprakları’nda artmaktadır. En büyük buzul yaklaşık Fransa büyüklüğünde olan Ross Buzulu‘dur. Diğer iki büyük buzul Graham Toprakları üzerinde yer alan Ronne Buzulu ve Marie Bryd Toprakları üzerinde bulunan Byrd Buzulu‘dur.

Dünya tatlı su rezervinin ortalama % 90’ını barındırmaktadır.

İklim Özellikleri

Kıta, yeryüzünün en soğuk yeridir. Sıcaklık -89 °C (Vostok) ile +15 °C (Graham Toprağı) arasında değişir. Sıcaklık nadiren + ‘ya yükselir.

Yıllık ortalama yağış miktarı çok düşük olduğundan dolayı dünyanın en büyük soğuk çölü durumundadır. Yağışlar neredeyse tamamen kar şeklinde gerçekleşir.

Batı Rüzgarları kıtada çok etkindir. Hızları 200 km/s’e kadar çıkmaktadır. Batı rüzgarlarının buzulları kara üzerinde hareket ettirmesi ile kara üzerinde Polynya adı verilen 1 kaç km²’lik su birikintileri oluşur.

Bunu da Okuyabilirsin...  Kayak Nedir, Çeşitleri Nelerdir? Kayak Hakkında Her Şey

Bitki örtüsü yaklaşık 400 türü ile likenlerden oluşmaktadır. Ayrıca kril adı verilen karides türü küçük deniz canlılarının beslenmesini sağlayan mikroalgler, kıyı kesimlerde yaygındır.

Birkaç böcek türü dışında kıtada kara hayvanı yoktur. Ancak deniz hayvanları (Penguen, Fok, Balina, Deniz aslanı) ve kuşlar (Martılar, Boran kuşu) açısından açısından zengindir. Özellikle Japonya ve Rusya tarafından
gerçekleştirilen balina ve fok avcılığı, tartışmalara neden olmaktadır.

1959 yılında imzalanan Antarktika Anlaşması ile kıtada askeri üs ve tesis bulunmaması; 1990 yılında imzalanan bir anlaşma ile de 50 yıl boyunca kıtada yer altı kaynağı işletmesinin açılmaması kararlaştırılmıştır.

Gönderiliyor
Kullanıcı Oyları
( oy)

Yorumlar

Yorumlar


Yorum Bırak